Eric Corijn

“De gemeenschappen moeten beter met elkaar overleggen”

 

Afspreken met Eric Corijn blijkt puzzelen. Hij is dan wel met pensioen, de professor bruist van energie wanneer we hem treffen in café Flamingo. Corijn geeft nog les aan de VUB en is actief in tal van verenigingen. Want een echte passie, die stopt natuurlijk niet op je 65e. Een hartelijk gesprek met een sociaal geograaf, stadsonderzoeker en een absolute Brusselminnaar. Wat denkt de professor van het gekneusde imago van Brussel?

“We moeten die complexiteit van de stad ook vorm geven in onze instellingen. Middenveldorganisaties en kunstinstellingen doen dat wel al langer. Zoals de KVS. Maar als de KVS in drie talen publiciteit maakt, volgt er geheid een parlementaire vraag. Tja… ’t Is misschien wel niet voor niets dat Jan Goossens straks ander horizonten wil opzoeken.”

“Onder ons gezegd: dit land zal nooit splitsen. Nooit. Omdat geen van de twee grote gewesten kan overleven zonder Brussel. En geen van de twee zal Brussel zomaar meekrijgen. ’t Is zoals een koppel met een kindje. Ook al gaan ze uit elkaar, ze blijven verbonden. En dus moet er meer worden nagedacht over wat samen moet gebeuren. Brussel, en België trouwens,  kreunt onder de apartheid”

Heeft Brussel een staatshervorming nodig?

“Ja, Brussel moet anders. Maar ik denk niet dat ik dat nog zal meemaken. De 19 autonome gemeenten zijn een probleem. Er moet een centralisatie van de bevoegdheden komen. Onmiddellijk gevolgd door decentralisatie. Net als in Parijs, Antwerpen of Wenen heb je een vorm van districten nodig. En dat gaan er meer dan 19 zijn. Veel meer.”

“Maar de twee gemeenschappen moeten ook beter met elkaar overleggen, bijvoorbeeld over onderwijs en zorg. Waarom hebben we geen stadsontwikkelingsplan voor onderwijs? Als er in Antwerpen druk op de scholen komt, dan roept de schepen de schoolbesturen bijeen en zegt: ‘Ik heb tegen september 1200 nieuwe plaatsen nodig. Wie kan daarvoor zorgen en in welke scholen?’ In Brussel is er niemand om dat te doen.”

“Aan Vlaamse zijde zeggen alle partijen: fuseer gewoon de gemeenten. Dat is rapper gezegd dan gedaan. Maar wat dan met de bevoorrechte positie van de Vlamingen in het Brussels parlement en met het paritair bestuur? Krijgen we dan een gemeente waarin 8% van de bevolking de helft van de macht heeft? Zolang een stadshervorming moet voortkomen uit de Belgische stammentwist, gaat dat geblokkeerd blijven. Een echte hervorming vereist trouwens een soort Brusselse grondwet, waarin de positie van de minderheden zoals de Vlamingen wordt verankerd. En een echte hervorming verg ook een metropolitaans bestuursniveau.

Een Brusselse staatshervorming gaat dus niet alleen over de gemeenten, maar ook over de gemeenschappen en over de rand. Begin er maar aan. ”

 

Gaat u ooit de politiek in?

“(lacht) Ik ga niet aan partijpolitiek doen. Omdat er volgens mij geen enkele partij is die een echt stadsproject verdedigt. Ze hebben allemaal een stukje van de waarheid, maar blijven in taal en programma erg verdeeld Ik engageer me liever in het middenveld, in de kunstensector of de wijkwerking, of in denktanks en in onderzoek en vorming zoals in het Brussels Studies Institute en de Bussels Academy. Ik nodig de politici trouwens uit om meer met dat middenveld rekening te houden. Volgens mij zijn het vooruitgeschoven posten in de Brusselse maatschappij en zit de politiek teveel gevangen in het institutionele kluwen.. Vergeet niet: “een stad is geen land” en het zijn steden die de wereld gaan redden. ”

Eric Corijn: “In de andere gewesten laat men geen enkele kans onbenut om Brussel te bashen. Maar als het gaat over de rijkdom die Brussel genereert voor de rest van dit land, dan hoor je niemand meer.”

 

Hoe houden we jonge mensen in de stad?

“De stad is jong, dat weten we. De geboortecijfers zijn hier hoger dan elders in ons land. Jonge mensen komen hier studeren. En blijven dan hangen als starter. Maar vanaf er kinderen komen, willen ze een betere woning en ook parken en groen in hun buurt. De woningen zijn hier peperduur en de openbare ruimte wordt gedomineerd door parkings eerder dan door parken. Daarbij komt nog de barslechte luchtkwaliteit in Brussel. Dus verhuizen vele jonge gezinnen. Eventueel komt men veel later terug, als de kinderen het huis uit zijn en men terug cinema, theater en andere voorzieningen opzoekt.”

“Mensen wonen in de stad op de armste momenten van hun leven. In hun actiefste periode wonen velen buiten de stad en betalen daar ook belastingen. De grootste financiële transfer vindt dan ook plaats van Brussel naar de twee andere gewesten. Indien de 720.000 werknemers in Brussel ook echt in Brussel belastingen zouden betalen, ziet het plaatje er al heel anders uit.”

 

De Noordwijk hier vlakbij is een wijk op de sukkel. Wat moet daar gebeuren?

“In de Noordwijk heb je een langetermijnplan nodig. Een wijkcontractje zal niet volstaan. In die wijk staan duizenden vierkante meters kantoren gewoon leeg. De buurt moet gemengder. Er moeten meer woningen komen. De Noordwijk zal wel niet weer de populaire buurt worden die het ooit was, maar kan wel worden omgevormd tot een meer gemengde wijk ”

“In de Europese wijk gaan de zaken beter vooruit, ook zo’n wijk met ontzagwekkend veel kantoren. Daar volgt men de juiste strategie. Een aantal kantoorgebouwen wordt er omgezet in woningen. Bij die woningen plant men ook de noodzakelijke infrastructuur: scholen, crèches, gezondheidsvoorzieningen en winkels. Zo krijg je een gemengde buurt waar het interessant is om te wonen. En zo kan je ook beter een Euopees stadscentrum vormgeven”

Hoe evolueert het taalgebruik in Brussel?

“Zes op de tien Brusselse huishoudens is taalgemengd. Ze gebruiken verschillende talen dooreen in hun dagelijks leven. Het is onhoudbaar om die mensen de keuze op te dringen tussen ofwel een Franstalig ofwel een Nederlandstalig circuit. Als je kind naar de volleyballes wil, dan ga je toch gewoon naar de dichtstbijzijnde volleybalclub? Mensen leven dus niet volgens het model dat de staat hen oplegt. Slechts 5% van de gezinnen is eentalig Nederlands en amper 33% van de huishoudens spreekt alleen maar Frans. En toch zijn dat de referentiecommunauteiten!”

“Politici organiseren de samenleving in twee kampen. De overheid bekijkt alles vanuit een Franstalige of een Vlaamse bril. Terwijl de Brusselaars geen van de twee meer zijn, maar echte Zinnekes juist gericht op de mengvormen”

Dit interview komt uit mijn magazine 'Bianca'.

Wil je het graag in de bus ontvangen? 

Het magazine komt om de twee maanden uit.

Schrijf je hieronder in en ik zend je de volgende versies graag per post.